Aralık

Ulus’un tarihsel dokusu içinde yer alan 100. Yıl Çarşısı, kentin farklı dönemlerine tanıklık eden katmanlı bir yapının parçasıdır. 1967 yılında bir yarışma sonucu elde edilen yapı, Atatürk Bulvarı ve Cumhuriyet Caddesi arasında kurduğu ilişkiler ve içinden geçen kamusal geçişleriyle Ulus Meydanı’nı tanımlayan önemli bir kentsel eşik oluşturmuştur. Zaman içinde kentin merkezinin yer değiştirmesi ve yapının potansiyellerinin dışında kullanılmasıyla bu geçirgen kamusal yapı zayıflamış ve giderek atıl hale gelmiştir.

Proje, yapının kaybolan geçirgenliğini yeniden ortaya çıkarmayı ve çarşıyı kentle yeniden ilişkilendiren bir kamusal boşluk üretmeyi amaçlar. Yapının betonarme strüktürü ve karakteristik cephe hareketleri korunurken, zaman içinde kapanmış ve işlevini yitirmiş alanlar boşaltılarak Cumhuriyet Caddesi ile İnebolu Sokağı’nı birbirine bağlayan yeni bir kamusal aralık oluşturulmuştur. Bu boşluk, yapının mevcut programları arasında akışkan bir ilişki kurarken aynı zamanda kentsel ölçekte yeni bir kamusal mekân üretir.

Bu boşluğa yalnızca yapısal lamine ahşap kullanılarak yeni düzlemler eklenmiştir. Mevcut yapıya eklemlenen bu ahşap strüktür, ticaret, ofis, sinema ve sanat galerisi gibi farklı işlevler arasında bağlantılar kurarken, bazı noktalarda yeni mekânsal tanımlar üretir. Cumhuriyet’in kuruluşunun simgesi olan TBMM’yi karşısına alan alternatif sahne kütlesi, oluşturulan kamusal boşluğun işareti olarak Cumhuriyet Caddesi’ne uzanmaktadır.

Yapının terasları proje kapsamında yeniden ele alınarak kamusal kullanımın bir parçası hâline getirilmiştir. Üst kotta yer alan teras, ofis boşluğuyla ilişkili herkese açık çalışma alanları ve alternatif sahneye geçiş sağlayan bir yeşil alan olarak düzenlenmiştir. Ofis bloğunda bulunan ticaret işlevleri iptal edilerek iki katlı bir kütüphaneye dönüştürülmüş ve ahşap yapıdan giriş verilen kütüphane teraslarla ilişkilendirilmiştir. Sinema fuayesinin yeniden kurgulanmasıyla alt kotta açık hava gösterilerine imkân veren yeni bir kamusal teras tanımlanmıştır.

Ulus Meydanı’na cephe veren tek katlı kütlenin karakteristik saçağı ve strüktürü korunmuş; Ulus Meydanı’ndan Gençlik Parkı’na inen aksın sürekliliğini sağlamak amacıyla bu kütlenin cephesi kaldırılarak çarşıya giriş veren bir avlu oluşturulmuştur. Atatürk Bulvarı ve Cumhuriyet Caddesi boyunca yeniden düzenlenen peyzaj, meydan, sokak ve yapı arasındaki ilişkiyi güçlendiren akışkan bir kamusal zemin üretir.